th2.jpg

ايمني در بكار گيري دستگاههاي فتوكپي – چاپگرها

با توجه به گسترش استفاده از ماشين هاي اداري نظير دستگاههاي فتوكپي – چاپگرها و... وباتوجه به نبود هرگونه آئين نامه ايمني يا دستورالعمل مدوني براي كار دستگاههاي كپي و چاپگرها به زبان فارسي من با ترجمه  اين  نوشته بطور خلاصه عناوين مهم و قابل توجه در خصوص ايمني و بهداشت كار با دستگاههاي فتوكپي را ليست كرده ام كه اميدوارم مورد استفاده شما عزيزان واقع گردد.

در زمان كار با دستگاههاي فتوكپي بايد نكات زير رااز جنبه ايمني و بهداشت حرفه اي  مد نظر قرارداد :

- محل قراردادن: دستگاه بايد در محلي با تهويه مناسب باشد و تا حد ممكن سروصداي آن باعث آزار افراد نباشد.

- سرويس و نگهداري : نگهداري نامناسب و ضعيف موجب تماس افراد با تركيبات سمي اين دستگاهها خواهد شد.

- نحوه استفاده: چاپ در حجم زياد باعث افزايش خطرات فوق خواهد شد. يك بررسي در دانمارك نشان داده كه  تحت اين شرايط بايد حد مجاز تماس شغلي با گاز اوزون و ساير مواد شيميايي افزايش يابد:

زماني كه فضاي اتاق فتوكپي خيلي كوچك و محدود است – زماني كه تهويه ضعيف و نامناسب است – زماني كه حجم كار بالاست.

مواد شيميايي

اوزون: اين گاز در هنگامي كه دستگاههاي كپي و پرينترهاي ليزري با ولتاژهاي بالا كار ميكنند توليد ميگردد. اين گاز فوق العاده سمي بوده و بوئي شيرين در محيط پراكنده ميسازد . هرگاه مقادير زيادي از اين گاز در محيط متصاعد شود بوي مورد نظر شديد تر استشمام ميگردد. اوزون بسرعت در محيط پراكنده شده و در محيط  گرم و مرطوب اثر مخرب بيشتري برروي لوازم اداري و سيستم تنفسي افراد ميگذارد.

سلنيوم و  سولفيد كادميوم : بعضي از كارتريج هاي رنگي در دستگاههاي كپي و پرينترها محتوي چنين تركيبات سمي هستند . زماني كه دستگاه گرم شده و درحال كارميباشد از اين كارتريجها گازهاي سمي و خطرناكي متصاعد ميگردد كه موجب تحريك و ايجاد حساسيت در گلو و مخاط تنفسي افراد كاربر ميشود. اين امر بويژه خطر بالقوه اي براي تعميركاران اين دستگاهها به شمار ميآيد كه در هنگام تعمير نظافت يا تعويض كارتريجها با اين مواد در تماس قرارميگيرند.

اكسيد نيتروژن:اين گاز در زماني كه جرقه الكتريكي در دستگاه كپي رخ ميدهد توليد ميگردد و اثري مشابه با گاز منو اكسيد كربن بر روي افراد ميگذارد.

منواكسيد كربن: اين گاز در هنگام گرم شدن پودرتونر يا همان carbon black  در دستگاههاي كپي  زماني كه هوا در اطراف دستگاه بخوبي تهويه نشود متصاعد ميگردد.

در زماني كه اين گاز در محيط پراكنده شده و تهويه ضعيف باشد باعث بروز سردرد-  سرگيجه – ضعف و بيهوشي و افزايش نبض و بالارفتن منواكسيد خون و آسيب به جنين خواهد شد.

تونر يا پودر دستگاه فتوكپي:  اين ماده معمولا تركيبي است از رزين هاي مصنوعي و كربن بلك و گاهي هم ساير تركيبات شيميايي. گرچه كربن بلك از نظر ايجاد آسيب ريوي بعنوان گردوغبار بي اثر دسته بندي شده ( اثر سمي آن در حد متوسط ميباشد ) ولي احتمال سرطان زا بودن آن وجود دارد.

تونر بايد با احتياط حمل و جابجا شود و هنگام تماس با آن حتما از دستكش هاي محافظ استفاده گردد. تماس با گردوغبار تونر بايد به كمترين ميزان ممكن باشد.و اين ذرات در هوا پراكنده نشده و قابل رويت نباشند.

تماس اين ذرات با پوست ممكنم است ايجاد خارش و يا ساير علائم ازقبيل سردرد و سوزش چشمها نمايد . تعميركاران اين دستگاهها بيشتر در معرض اين نوع آسيبها هستند و موارد زيادي گزارش و شكايت در مورد اثرات پوستي و حساسيت چشمها در اين افراد وجود دارد.

ساير خطرات

اشعه ماوراي بنفش: براي اجتناب از اثرات زيانبار اين اشعه هنگام كار با دستگاههاي كپي دقت كنيد كه در زمان روشن بودن دستگاه درب بالائي آن حتما بسته باشد . اشعه ماوراي بنفش باعث تحريك و سرخي چشمها ميشود.

صدا: استاندارد صداي دستگاههاي كپي در زماني كه سالم هستند حداكثر 65 ديسبل بايد باشد . دستگاههاي پرسروصدا بايد دور از محل كار ساير كارمندان باشند و به نحو مناسبي در يك اتاقك يا محفظه جداگانه قرارگيرند تا سروصداي آنها باعث آزار و يا حواس پرتي افراد نشود.

خطر آتش سوزي: گردوغبار اضافي در تجهيزات برقي ممكن است باعث بروز جرقه شود .بنابراين لازم است در نزديكي دستگاههاي كپي كپسول اطفاء حريق محتوي گاز دي اكسيد كربن موجود باشد .

گير كردن كاغذ در دستگاه :در هنگامي كه به هردليلي كاغذ در دستگاه گير ميكند و دستگاه از كار مي افتد براي رفع مشكل حتما بايد دستگاه را خاموش كنيد سپس كاغذ را خارج نمائيد . هميشه مراقب قسمتهاي داغ دستگاه باشد و بعد از اينكه كاغذ را خارج نموديد حتما دستهايتان را بشوئيد و هرگونه آلودگي با تونر را از پوست خود برطرف سازيد.

در حاليكه دستگاههاي فتوكپي ندرتا روي ميز كارو در نزديكي كاربر قرارميگيرند چاپگرهاي ليزري معمولا روي ميز و در نزديكي كاربران هستند و مانند دستگاههاي كپي خطرناك بوده و حتي گاز ازون متصاعد ميكنند . بطورمعمول هرماه فيلتر اين نوع چاپگرها تعويض ميشود كه با بررسي فيلتر انها ميتوان وجود آلاينده هاي شيميايي آنها را بررسي نمود.

آزمايشاتي كه بر روي ميزان اثربخشي فيلترها در كارخانه سازنده انجام ميشود در شرايط  معمولي كار دستگاههاست وقابل تعميم به مواقعي كه دستگاه در حجم بالا كار ميكند نميباشد..

چك ليست بازديد ايمني  دستگاه هاي فتوكپي:

1-بازديد: هرگونه اثر بر سلامتي افراد را با پرسش از كاربران دستگاه چك نمائيد. از مديريت درخواست نمائيد عوامل زيان آور و مخاطرات دستگاهها را توسط افراد ذي صلاح مورد ارزيابي و سنجش قراردهند. هرگونه نشانه اي از آسيب بر سلامتي افراد بايد در گزارش حوادث و نتايج معاينات ادواري ايشان ثبت  شود.

2- كنترل: سوابق و مدارك تعمير و نگهداري دستگاهها را چك نمائيد. و مشخص كنيد آيا دستگاه سرويس و فيلتر آن تعويض شده است؟ درصورتي كه دستگاه قديمي و فرسوده است درخواست دستگاه جديد نمائيد.

3- محل استقرار و تهويه: محل استقرار دستگاههاي كپي بايد ازقوي برخوردارباشد بطوريكه در هرساعت كل هواي آن محل بطوركامل تعويض گردد. خروجي تهويه دستگاه نبايد مسدود شود و هيچ كس در مقابل آن مستقر نباشد . بهترين وضعيت آن است كه هيچ كس در اتاقي كه دستگاه كپي قراگرفته كار نكند اگر اين امكان وجود ندارد حداقل 3 متر بايد فاصله شخص تا دستگاه رعايت شود.همچنين در اتاقهايي كه از 25 متر مربع كوچكتر هستند نبايد هيچ دستگاهي نصب گردد.

4- بررسي دستگاههاي جديد  فتوكپي و پرينترهاي  ليزري : قبل از  اقدام به تهيه دستگاههاي جديد لازم است  مشخصات دقيق فيلتر – نحوه تعويض فيلتر و سرويس و نگهداري دستگاه را مطالعه و بررسي نمائيد.  مديريت را آگاه سازيد كه براي خريد حتما دستگاههايي را مورد تائيد قراردهد كه داراي دستورالعمل و كتابچه راهنما و نحوه سرويس و نگهداري هستند و سيستم تعويض فيلتر آنها ساده است.

5- تعويض قطعات: در هنگام تعويض تونر توجه كنيد كه قطعات دستگاه خوب باهم متصل شده باشند حتما دستكش بدست نمائيد و بلافاصله پس از اتمام كار دستها و صورتتان را بشوئيد.

در پايان لازم است تاكيد كنم لازم است  آئين نامه هاي حفاظت و ايمني كار با انواع ماشينهاي اداري ازجمله دستگاههاي فتوكپي – چاپگرها و نظاير آنهااز طرف وزارت كار و اموراجتماعي تهيه و دردسترس قرارگيرد.